31 Temmuz 2010

Fazıl Say, twitter'da, "Arabesk yavşaklığından iğreniyorum" demiş. Tepkiler gelince, "yavşak" sözcüğünün "bit yavrusu" anlamına geldiğini söylemiş ve twitter hesabını kapatmış. Yani Fazıl Say'ın asıl demek istediği şuymuş: "Arabesk bit yavruluğundan iğreniyorum."

FAZIL SAY'IN (EĞER VARSA) DEHASININ, ELLERİNDE BAŞLAYIP ELLERİNDE BİTTİĞİNE İNANIYORUM.

Fazıl Say'ın arabeske karşı olması ve halk dalkavukluğu yapmayışı hoşuma gidiyor ama aynı Say'ın tepkiler gelince geri adım atmasından ve çifte standartlı, oryantal kafa yapısından nefret ediyorum. Kendisi Nâzım'a yapınca sansürden yana olup, başkaları kendisine yapınca sansüre karşı olma kıvraklığından (yavşaklığından) iğreniyorum:

Bakınız:

http://www.coskunbuktel.com/cb2007_2.htm

Fazıl Say, konsantre olabilmek için eserini tenha bir yerde yaratmak  ya da kalabalık  içinde dahi eserine konsantre olabilmek gibi basit ve teknik  bir problem olarak yalnızlıktan söz ediyor.

Oysa "sanatçı yalnızlığı" denince asıl anlamamız gereken şey, sanatçının dik durabilmesi, sanatından ve kişiliğinden ödün vermemesi nedeniyle yaşadığı yalnızlıktır. Fazıl Say, hayatı boyunca istenen ödünleri daima vermeseydi, örneğin, Genco Erkal'la birlikte Nâzım'ın şiirinden Ermeni meselesine değinen dizeleri çıkararak Nâzım'ı sansür etmese veya sansür edilmesine boyun eğmeseydi (Say'ın Nâzım'ı sansür etmesiyle ilgili olarak, bakınız: Koray Düzgören, "'Sansüre uğradım' demek için sansüre karşı olmak gerek") Say haksız dayatmalara boyun eğmesine izin vermeyen bir kişilikle dünyaya gelseydi;  sanatsal yeteneği toplum ve devlet tarafından desteklenmiş ve dünya çapında lanse edilmiş olmayacaktı. Yeteneği bu toplumun ürünü olmasa bile, Say'ın başarısı, (sessiz ve derinden giderek "yol alırken" on yıllar boyunca karşı çıkmayı aklından bile geçirmediği ve desteğinden yararlanarak yokuşu çıkıp düze vardıktan sonra bugün dönüp "sığır toplum" diye aşağıladığı) bu toplumun ve bu "devletin" ürünüdür. Bundan sonra ne olur bilmem ama, bu toplum ve bu devlet Say'ı hep arkalamış, onu yalnız bırakmamıştır. Say, bu toplum ve bu devlet sayesinde, (artık bu toplum ve bu devlete ihtiyacı kalmamış) uluslararası bir sanatçı haline gelmiştir. Yalnız kalabilmeyi, ancak yalnız kalma ihtimali ortadan kalktıktan sonra göze alabilmiştir.

Sanatçı'nın "asıl" yalnızlığı konusunda, 2001 yılında yazdığım satırları aşağıya alıntılayarak tekrar gündeme getirmeme vesile olduğu için Say'a teşekkür borçluyum:

Sanatçılar, kimseden talep beklemezler. Satış garantisi istemezler. Yarattıkları şeye talep yok diye şikayet etmezler. Talep yok diye, yaratmaktan vazgeçmezler. Yaratmak için kimseden izin istemedikleri gibi, yarattıkları şeyi umursamaya da kimseyi mecbur bilmezler. Umursanmak isterler, ama, umursanmak için tedbir almayı, eserini varolan talebe uygun biçimde tasarlamayı veya talebe göre “revizyon” yapmayı, reddederler. Bir sanatçı, kendi doğrusu neyse, ne yapması gerektiğine inanıyorsa, “onu” yapar. Yapması gerektiği gibi yapar. Ödünsüz yapar. Toplumcu bile olsa, (topluma ille karşı çıkmayı marifet saymaz ama) toplumun nabzına göre şerbet vermeyi utanç sayar. Toplum tarafından onaylanmayı (hatta) alkışlanmayı ister ama, gerekiyorsa (gerektiğine inanıyorsa) toplum tarafından lanetlenmeyi göze alır. Topluma söylemeye gerçekten değer bir sözü olan sanatçı, “politik davranmaya” tenezzül etmeden, toplumun tepkisinin ne olacağına kafa yormadan; söylemek zorunda olduğu şeyi “dosdoğru” söyler. Söylemekle yetinmeyerek, ortaya bir laf atıp kenara çekilmeyerek, sözünü piç gibi terk etmeyerek, sözünün eri olur. Karşı çıkan, hesap soran herkese karşı, göğsünü gere gere, sözünü savunur. Sözünü sakınmaz; ortam uygun mu, toplum buna hazır mı, birileri bana kızar mı? diye sormaz. Kazanç ya da kayıp hesaplaması yapmaz. Piyasayı kollamaz.

Kaynak: Coşkun Büktel, "Konuşan Türkiye"(!)nin Susan Eleştirmenleri

Sanata ve sanatçılara değer vermeyen toplumların "sığır toplum" oldukları konusunda Fazıl Say ya da Oktay Ekşi haklıysa; asıl "sığır toplum", Coşkun Büktel'i ve Theope'yi aforoz edip iftiracı Özdemir Nutku'yu baş tacı eden vandal tiyatrocuların topluluğudur;

bu ülkede, asıl "sığır topluma" (vandallara) itiraz ederek aforoza "açıkça" karşı çıkabilen, yani "sığır toplum" dışında kalmaya cesaret ederek istisna yaratabilen, bir vicdana ve utanma duygusuna sahip (bir başka deyişle "utanma eşiği" düşük) kişilikli tiyatrocuların sayısı, ne yazık ki, bir parmağı kopuk bir elin bile parmak sayısını geçmemektedir.