Anasayfa Polemik İnceleme Büktel Hakkında Linkler İletişim

 

 

 

COŞKUN BÜKTEL

 

(Büktel'in İngilizce biyografisi için TIKLAYINIZ!)

 

 

 

İzmir, 1950. İstanbul Üniversitesi İngiliz Filolojisi mezunu (1981).

 

Beş çocuklu bir memur ailesinin ilk çocuğuydu. Babası, İzmir Belediyesi’nde, yazları seyyar vergi tahsildarı, kışları sinemalarda bilet kontrol görevlisi olarak çalışan ilkokul mezunu bir memurdu. Annesi okuryazar değildi. Büktel, ilkokul 3. sınıftan itibaren, öğrenimini pek çok işe girip çıkarak sürdürdü.

 

Gevrek (simit) satmakla başladığı çalışma hayatı boyunca, matbaa çıraklığı, dolmuş muavinliği, fırça imalathanesinde işçilik, büfe kasiyerliği, seyyar gazete satıcılığı, sinemada bilet kesicilik, lokantada bulaşıkçılık, İzmir Fuarı’nda (Zeki Müren’in çalıştığı Manolya Çay Bahçesi’nde) minder ve gazoz satıcılığı, anketörlük, pazarlamacılık, dershanede ve evlerde İngilizce öğretmenliği, Marmaris ve İstanbul’da turistik eşya dükkanı tezgâhtarlığı, THK adına koyun postu toplayıcılığı, İstanbul Gezi ve Avrupa otellerinde resepsiyonculuk, reklam yazarlığı, skeç yazarlığı, çevirmenlik, seyyar kitap satıcılığı, sinemada figüranlık, TV’de oyunculuk ve dizi yazarlığı gibi daha sayamadığı envai türlü işe girip çıktı. Dokuz yaşından beri, hayatını kazanmak için ne iş bulursa yaptı. Şu sıralar İstanbul 2. Fikri ve Sınai Haklar Mahkemesine bilirkişilik de yapıyor. 2007 yılında yayınlanan ilk bölümünden beri, Büktel, ekranların izlenme şampiyonlarından biri olan "Arka Sıradakiler" dizisinde senaryo doktoru ("script doctor") olarak görev yapıyor. (Büktel'in senaryoya katkılarından bazı somut örnekler için, tıklayınız!)

 

Orta öğrenimini İzmir Namık Kemal Lisesi’nde tamamladıktan sonra, İstanbul Üniversitesi’nin İngiliz Filolojisi bölümünden mezun olmuştur (1981). Şiirleri ve şiir çevirileri Oluşum ve Varlık dergisinde yayınlanmıştır (1978-1985).

 

Yayınlanmış eserleri:

 

“Theope”  Oyun, 3 perde.

1. BASKI (5400 adet): Taş Kitaplar, 1993

2. BASKI (1500 adet): Çitlembik Yayınları, 2007)

 

“Shakespeare’siz Herifler” (Oyun, 2 bölüm.

Dramatik Yayınlar, 1998.)

 

“Türk Tiyatrosundan İnsan Manzaraları” (Eleştiri.

Dramatik Yayınlar, 1998)

 

“Eleştiren Oyunlar” (Tiyatro antolojisi.

Dramatik Yayınlar, 1998.)

 

“Yönetmen Tiyatrosuna Karşı” (Eleştirel inceleme.

Kaknüs Yayınları, 2001.)

 

“Tilki” (Roman. D. H. Lawrence’dan çeviri.

İyi Şeyler Yayıncılık, 1998.)

 

“Fiyasko” (Roman.

Çitlembik Yayınları, Mayıs 2005.)

 

"Fiasco" (A novel) Translated from Turkish by Feyza Howell. Çitlembik/Nettleberry Publications, 2008.) 

 

Büktel’in ilk oyunu “Theope” hakkında, metni okuyan bazı kişiler şu değerlendirmeleri yapmıştır:

 

 

“İnsanı sinirlendirecek kadar

mükemmel yazılmış bir oyun” 

SEÇKİN SELVİ 

 

“Theope Türk tiyatrosunda

yepyeni bir kulvar açıyor.”

CÜNEYT TÜREL 

 

“Theope, Nobel’i hak ediyor.”

HAMDİ ALKAN 

 

“Hayran oldum.”

CİHAN ÜNAL

 

“Oyun okunmaz yargısını kıran oyun Theope, Türk tiyatrosunun Everest'idir.”

HİLMİ BULUNMAZ  

 

“Büyülendim.”

HASAN ALİ TOPTAŞ

 

“Theope’yi kendi oyunlarımın hepsinden

daha çok beğeniyorum.”

MEMET BAYDUR

 

(Theope) “Freud okumuş bir Sophokles’in

oyunu olabilirdi.”

SELÇUK EREZ

 

“Theope Türk dilinin Hamleti'dir, ama Hamlet'i çıkardığınızda geriye devasa bir Britanya tiyatrosu kalır, Theope'yi çıkardığınızda ise koca bir serap ve birkaç damla su.”                                                                                                       ACAR BURAK BENGİ

 

“‘Savaşa hayır sevgiye evet’ mesajı veriyor.

‘savaşa hayır’ demenin suç olduğu

memleketimizde hayli cesur bir mesaj.”

NAZLI ILICAK

(Tercüman 24 Ekim 1990. Sayın Ilıcak, gazete yazısında metni değil, İBŞT'da seyrettiği "Theope"yi değerlendirmektedir.)

 

 

"Theope'yi okumadınızsa, Türk dilinin nelere kadir olduğunu tam olarak bilemezsiniz."

BİROL GÜVEN

 

 

Büktel’in “Theope” adlı oyunu, İstanbul Şehir Tiyatrosu’nun Harbiye’deki Muhsin Ertuğrul sahnesinde (1990) ve (Büktel’den izin alınmaksızın) Lefkoşa Şehir Tiyatrosu’nda sahnelendi (1997). Ama hem İstanbul hem de Kıbrıs’taki yönetmenler, okurları fazlasıyla heyecanlandıran bir metin olduğu halde “Theope”yi vandalca budamışlar, eseri seyirciye neredeyse yarı yarıya kısaltarak sunmuşlardı.

 

“Theope”ye uygulanan vandalizmi tiyatromuzdaki profesyonel ve ahlaki yetersizliğin en somut kanıtı olarak gören Büktel, vandalizmle mücadele etmeye karar vererek, 1992’den itibaren, dergi ve gazetelerde “Türk Tiyatrosundan İnsan Manzaraları” ana başlığı altında birtakım eleştiri yazıları yayınlamaya başladı. Eleştirilerini mutlaka tanık, kanıt ya da belgelere dayandırıyor; eleştirdiği kişileri suçlamaktan korkmuyor ve suçladığı herkesin adını mutlaka açıklıyordu. Büktel, bu sayede pek çok düşman kazandı. Eleştirilenler, Türk tiyatrosunda subaşlarını tutmuş “mühim şahsiyetler” oldukları için, Büktel’e “açıkça, mertçe, Türkçe” cevap veremeseler de; başka yöntemlerle cevap vermeyi bildiler. Büktel’in oyunları, 1990’dan sonra, Türkiye’nin herhangi bir ödenekli ya da profesyonel sahnesine, bir daha asla, çıkarılmadı. Örneğin, Devlet Tiyatrosu yöneticileri, Büktel’in “Theope”sini (1990 yılında DT repertuarına alınmış ve 1990 yılının DT genel repertuar afişinde o sezon sahnelenecek oyunlar listesine katılmış olmasına rağmen) seyirci karşısına asla çıkarmadılar.

 

(Burada bir parantez açarak, Özdemir Nutku skandalını hatırlatalım: DT Repertuar Kurulu başkanı Prof. Özdemir Nutku, “Theope”nin sahnelenmesini engelleyebilmek uğruna, otuz tiyatrocunun katıldığı resmi bir toplantıda —DT’nin Mayıs 2005 tarihli koordinasyon toplantısında— Fransa’da “Theope” adlı ikinci bir oyunun bulunduğunu söyleyerek, “Theope”nin çalıntı bir eser olduğunu ima etti. Bunun üzerine, "Özdemir Nutku Yalan Söylemediyse Belge Göstermelidir” başlıklı bir yazı yazarak kendisini ikinci “Theope”nin belgesini göstermeye davet eden Coşkun Büktel’e; Özdemir Nutku, “Coşkun Büktel’e Yanıt” başlıklı bir yazıyla cevap verdi. Yazısında iddiasını tekrarlayan ama belge göstermeye yanaşmayan Nutku, söz konusu DT toplantısında bulunmuş olan DT sanatçısı Şahin Ergüney’i, Büktel’e yanlış bilgi vermekle suçladı. Ama Şahin Ergüney, Nutku’nun suçlamasına, “Theope Üzerine Özdemir Nutku’ya Yanıt” başlıklı bir yazıyla cevap verdi. Ergüney, toplantının kamerayla kaydedilmiş görüntülerini içeren CD’yi bulmuş, Nutku’nun sözlerini CD’den aynen aktararak, doğruyu Özdemir Nutku’nun değil, kendisinin söylediğini kanıtlamıştı. Özdemir Nutku, Şahin Ergüney’i asla yanıtlayamadı. “Theope”yle ilgili çalıntı iddiasını belgelemeye gerek duymayan, “Theope”yi engellediği için utanç duymayan, bilimselliğe aldırmayan Özdemir Nutku, sanki, dünyanın en bilgin profesörü olamadığından, hiç değilse en “pişkin” profesörü olmaya çalışıyordu. Nutku'nun sessizliğini cevap olarak kabul etmeyen Büktel, Nutku’yu kanıt göstermeye veya özür dilemeye çağıran ikinci bir yazı yazdı: “Özdemir Nutku İnsanların Yüzüne Nasıl Bakabiliyor başlıklı bu yazıya, ve “Theope”yle ilgili tüm diğer polemik yazılarına coskunbuktel.com'un polemik bölümündeki, Theope Polemiği dosyasından ulaşabilirsiniz.) 

 

Onca övülmesine ve yaygın bir kitle tarafından neredeyse fanatik biçimde sevilmesine ve yıllar önce tükenmiş ilk baskısının fotokopileri elden ele dolaşıyor olmasına rağmen, “Theope”, (Büktel’in eleştiri yazılarıyla fena halde hırpaladığı) tiyatro oligarşisince aforoz edilerek; Türk tiyatrosunun lanetlenmiş klasiği haline geldi. (GÜNCELLEME: Nisan 2007'de "Theope"nin ikinci baskısı yapıldı.)

 

Büktel’in yayınlanmaya hazır bekleyen diğer eserleri :

 

“Tarih Taksiratınızı Affetsin”

(Eleştiri ve polemik yazıları)

 

“Bir İntihar Mektubu Teşebbüsü”

(Şiirler. 1978-1985)

 

“Haram Lokma Sendromu”

(Müzikli skeçlerden oluşmuş bir komedi.)

 

“Sıfır Riskli Vaatler”

(Mizah hikâyeleri.)

 

“İkinci Geliş”

(Roman.)

 

 

Tiyatro oligarşisince aforoz edildiği için, son birkaç yıl içinde sinema sanatına da yönelen Büktel, “İkinci Geliş”, “Jigolo” ve “Fiyasko” adlarıyla art arda üç senaryo yazdı. “Fiyasko”, filme çekilmek üzere, Sinan Çetin tarafından Plato Film adına satın alındı. Büktel, bu üç senaryosundan ikisini romana dönüştürdü. “Fiyasko”nun romanı Çitlembik Yayınları’ndan çıktı (Mayıs 2005), “İkinci Geliş”in romanı ise yakında yayınlanacak.

 

Büktel, ilk bölümü Ekim 2007'de yayınlanan ve kadrosunun tümü ismi bilinmeyen genç oyunculardan oluşmasına ve yeni kurulmuş bir kanalda (FOX) yayınlanmasına rağmen, Türk televizyonlarının en büyük reytingli dizilerinden biri haline gelen "Arka Sıradakiler" adlı dizide, ilk günden beri, adını yazdırmaksızın (uncredited) sürdürdüğü senaryo doktorluğu görevinde bu yıl (2009) üçüncü sezona başlamıştır.

 

Coşkun Büktel; yayınlanmış, sahnelenmiş ve sanatsal değeri profesyonel sanatçıların övgüleriyle onaylanmış yedi adet kitabın ve yayımlanmaya hazır bir sürü başka kitabın yazarı olduğu halde, adına hiçbir ansiklopedi veya edebiyat sözlüğünde yer verilmeyen; ülkemizdeki (ve büyük bir ihtimalle de “yeryüzündeki”) tek yazardır.

 

(GÜNCELLEME: ihsan Işık, "Türkiye Edebiyatçılar ve Kültür Adamları Ansiklopedisi"nin 10 ciltlik yeni basımına, bu sayfada okuduğunuz biyografinin kısaltılmış ve "yavan" bir versiyonunu ve çamur gibi bastırdığı bir fotoğrafımı dahil ederek, bugüne dek gururla taşıdığım unvanıma son verdi.)

 

Büktel'in yaşamından bazı anekdotları okumak için Postexpress'in Büktel röportajına bakabilirsiniz: "Haklılar Değil, Suçlular Güçlü"

Büktel hakkında yazılmış en önemli yazı:                               Feridun Çetinkaya: "Coşkun Büktel Tiyatro Oligarşisine Karşı"

Büktel'in internette yayınlanmış en önemli yazısı:                         "Çığ Aslında Nedir Neyi Sarsıyor?"

Coşkun Büktel'in, coskunbuktel.com'da yayınlanmış yazılarının toplu listesine ve linklerine ulaşmak için...

...TIKLAYINIZ

 

(Büktel'in İngilizce biyografisi için TIKLAYINIZ!)

 

 

Eserleri

 

Theope

(Tiyatro Oyunu)

 

 

Theope

( 2. Baskı)

 

 

Shakespeare'siz Herifler

(Tiyatro Oyunu)

 

 

Türk Tiyatrosundan İnsan Manzaraları

(Eleştiri)

 

Eleştiren Oyunlar

(Çeviri/Telif)

 

 

Tilki / D. H. Lawrence

(Çeviri)

 

 

"Yönetmen Tiyatrosu"na Karşı Bir Shakespeare ve Nâzım Hikmet Savunması

(İnceleme-Eleştiri)

 

 

Fiyasko

(Roman)

 

 

 

 

 

Fiasco

(Novel)

translated by

Feyza Howell

 

 

 

 

Ölüleri Gömün

(Oyun)

 Irwin Shaw'dan çeviri